İnsan bedeni ve zihni çoğu zaman sandığımızdan çok daha büyük bir potansiyele sahip. Biz ise bu potansiyelin farkına her zaman varamıyoruz. Oysa zor koşullar, yeni deneyimler ve meydan okumalar insanın kendi sınırlarını keşfetmesine yardımcı oluyor; şüphesiz. Ne derler bilirsiniz, en zor olan genellikle ilk adımdır.
Şüphesiz ki insanlık tarihi boyunca da bu böyleydi. Avcı-toplayıcı dönemden beri insanlar karşılaştıkları sorunları bazen akıllarıyla, bazen içgüdüleriyle, bazen de doğaya bakarak çözmeyi öğrendi. Hatta bize de anlatmaya çalıştıkları söylenebilir. Ayrıca mağara duvarlarına hayatı resmedenlerin çoğunun kadınlar olduğunu biliyoruz (Biyometrik analizler, duvarlardaki figürlerin yaklaşık %75’inin kadınlara ait olduğunu ortaya koydu. Her şeyi erkekler yaptı diye düşünüyordunuz, değil mi?).
İşte Eva zu Beck de, National Geographic’in sıra dışı serisinde tam da bunu yapıyor. Kadınları en içten haliyle merkeze alıyor, cesaretlerini ve dayanıklılıklarını izleyiciye aktarıyor. Meksika’da Rarámuri koşucularla ultramaratona; Amazon’da yön bulma deneyiminden, Bolivya’da “Climbing Cholitas” ile buzullara tırmanışa kadar…
Eva zu Beck farklı coğrafyalarda kadınların hikâyelerini aktarırken sadece anlatıcı bir pozisyonda değil, onlara olabildiğince ortak oluyor, deneyimlerini bizzat yaşıyor. Her bölümde başka bir topluluğun yaşamına katılıyor ve onların yıllardır geliştirdiği becerileri öğrenmeye çalışıyor. Kadın bakış açısıyla kadınların yanında, kültürlerine saygılı. Kıyafetleri kimliklerini temsil ediyorsa, örneğin pollera etekleriyle (Güney Amerika, özellikle Bolivya ve Peru’da yerli kadınların giydiği, kat kat ve geniş, renkli geleneksel etek) anlatıyor. Şaşırdınız mı?
Dayanıklılık ve güç çoğu zaman doğuştan gelen özellikler değil, sabır, emek ve kararlılıkla zaman içinde geliştirilen beceriler. Bu seri ile bunu doğrulayan örnekleri görüyoruz. Elbette herkesin kapasitesi ve sınırları farklı. Ama sabır, tekrar ve istek varsa insan başladığı noktadan çok daha ileriye adım atabilir.
Eva,bir bölümde Meksika’daki Rarámuri koşucularla tanışıp ultramaraton mesafesinde koşmayı deniyor. Bu topluluk, dünyanın en dayanıklı koşucularından biri olarak biliniyor; uzun mesafeleri neredeyse günlük hayatlarının bir parçası gibi koşuyorlar.
Serinin bir diğer bölümünde Amazon ormanlarının derinliklerine giderek bir topluluğun yön bulma becerilerini öğreniyor. Modern teknolojiler olmadan, yalnızca doğayı okuyarak yol bulmak… Ağaçların yönü, sesler, kokular, küçük işaretler… Doğayla kurulan bu güçlü bağın, insanın unuttuğu eski bir beceri olduğunu fark ediyor.
Belki de en etkileyici hikâyelerden biri Bolivya’da karşısına çıkıyor. Geleneksel pollera etekleriyle dağlara tırmanan “Climbing Cholitas” adlı yerli kadınlarla tanışıyor. Bu kadınlar etekleriyle buzullara yürürken yalnızca zirveye değil, kendi güçlerine doğru da tırmanıyorlar.
Kadınlar da güçlü yani. Bildiğimiz kas güçleri olmasa bile, kararlılıkları ve dayanıklıkları var. Dünyanın dört bir yanından güçlü ve kendine güvenen kadınlar onlar. Onları gösterdiği için Eva zu Beck’i çok takdir ediyorum.
Bu kadınların pek çoğuna belki kültürlerini devam ettiriyor diyebilirsiniz. Ama ben de şöyle derim: Küçük gruplar halinde yaşayan tarih öncesi topluluklarda dahi hayatta kalmak bir ekip işiydi ve kadınların rolü hayatiydi. Birçok antik kültürde ve mağara sanatında kadın figürleri, bereketi, yaşamın devamlılığını ve yuvanın kutsallığını temsil ediyordu. Bunlar boşuna değil.
Yuva ,ev, dünya..
Aynı anda birçok şeyi organize etmek kadın için zor değil. Umarım dünya da yetişir kadınlara.
