Aynı Renk, Farklı Okumalar, Doğal Uyum
Kırmızı üzerine düşünürken dostlar meclisine de danışmak istedim. Önce erkeklere sordum.
“Kırmızı deyince aklınıza ne geliyor?” diye.
Hepsinde açık ara akla gelen ilk şey aynı oldu: “Dudakta kalan bir iz!” Tabii ki cevapların devamında biraz gülümseme, biraz duraksama oldu. Bazı cevaplar ise maalesef yarım kaldı ama malum kimse uzun analizlere girmedi. “Dudakta kalan bir iz”, “ruj” kelimelerini “oje rengi, kırmızı şal, akşam ışığı, yakınlık hissi, çekim” kelimeleri takip etti. Tabii ki söylenenlerden çok söylenmeyenler de vardı. Ancak verilen cevaplara bakıldığında şunu rahatlıkla tespit edebilirsiniz: Erkek, kırmızı rengi pasif bir süs değil; aktif bir duruş olarak algılıyor. Onda merak uyandırıyor, beyin “önce fark et, sonra düşün” moduna geçiyor. Kırmızı, erkeklerin zihninde çoğu zaman yakınlaşmayı çağıran bir renk. Erkek beyni bunu bir davet olarak algılıyor, ancak aynı zamanda bir etki alanı da oluşuyor ve bu yaklaşımını temkinli kılıyor, nasıl davranması gerektiğini düşünüyor.
Dost meclisimdeki kadınlara sorduğumda ise cevaplar daha farklıydı. Kırmızı, kadınlar için bir an meselesi değil, bir karar meselesiydi. Bugün mü kırmızı, yoksa yarın mı? Neye eşlik ediyor, neyi tamamlıyor? Kadın kırmızıyı seçtiğinde genelde ne yaptığını biliyor. Kırmızı, kadın için çoğu zaman “bakılsın” diye değil, “ben buradayım” demek için kullanılan bir renk. Bazen özgüveni artıran, bazen de yanlış anlaşılma riskini taşıyan bir renk. Ama her hâlükarda kadınlar kırmızıyı bilinçli bir şekilde seçiyorlar. Boşuna dememiş analarımız: “Kırmızı olsun, benden olsun!”
Erkek kırmızıyı çoğu zaman dışarıdan okuyor. Görüyor, etkileniyor, duruyor ya da yaklaşıyor. Kadın ise kırmızıyı içeriden kuruyor. Taşıyor, yerleştiriyor, anlamlandırıyor. Erkek için kırmızı bir anlık “hmm”, kadın için net bir “tam da bu!”
Aslında bu fark doğadan da tanıdık bize. Sadece cinsiyetlerin yerleşimi orada insanlara kıyasla tam tersi. Erkek kuşun parlak kırmızısı dişinin dikkatini çekiyor, alanı işaret ediyor; dişinin daha yumuşak tonu ise dengeyi ve sürekliliği sağlıyor. Erkek hayvanın kızıllığı meydan okuma iken, dişininki yaşamı koruyan bir işlev görüyor. Ne biri fazla ne diğeri eksik. Aynı renk, iki ayrı görev.
Aslında doğada, insan dünyasındaki gibi doğru yanlış kavgası yok. Mesele hangisinin doğru olduğu değil, erilin ve dişilin birbirini tamamlaması.
Doğru- yanlış kavgasından çıktığımızda ve doğaya sırtımızı yasladığımızda, erkeklerin kırmızıya biraz daha dürtüyle bakmaları, kadınların ise kırmızıyı biraz daha anlamla ilişkilendirmesi bir çatışma yaratmıyor; aksine bir tamamlanma sağlıyor. Erkek, kırmızıyla hissettiğini fark ediyor; kadın, kırmızıyla kimliğini ve var olduğunu gösteriyor.
Birinin bakışı hareket katıyor, diğerinin bakışı anlam. Biri yaklaşmayı öğreniyor, diğeri alan açmayı ve sınırını belirlemeyi.
Kırmızının bu kadar güçlü olmasının nedeni tam olarak bu: İki farklı bakışta iki farklı hikâye anlatması ve bu hikâyelerin yan yana geldiğinde birbiri ile uyumlanması. Kırmızı dengede ve uyumda güzel, başka uçlara savrulduğunda ise tehlikeli. Ama bu yazının konusu bu değil.
